चीनले किन पत्याएन कमल थापालाई_
विजय केसी । चीन भ्रमणमा गएका नेपालका परराष्ट्र मन्त्री कमल थापालाई चीन सरकारले पत्याएन ।
कमल थापा आफै चीन संगको सबै सम्झौतामा अन्तिम निर्णय गरी हस्ताक्षर गरेर फर्कने तयारी साथ गएका थिए । तर चीन सरकारले कमल थापालाई सम्झौता गर्न नेपालका प्रधानमन्त्री पठाइ देउ भनेको छ ।
कमल थापा नेपाल र चीन विच इन्धन व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न चाहन्थे । तर चीनले नेपाललाई अहिले गम्भीर संकट परेको इन्धन व्यापार सम्झौता गर्न पनि नेपालका प्रधानमन्त्री नै चीन आओस् भन्ने जवाफ दियो ।
भू परिवेष्ठित देशको अधिकार स्वरुप समुद्र सम्म पुग्ने वाटो छिमेकी देशले दिनु पर्ने अन्तराष्ट्रिय नियम अनुरुप नेपालले अहिले सम्म भारत वाट मात्र अन्तराष्ट्रिय व्यापार गर्दै आएकोमा अहिले चीन संग पनि त्यो अधिकार र सुविधा दिन माग गर्दै पारवहन सम्झौता गर्ने प्रस्ताव नेपालको थियो ।
कमल थापालाई चीनले अविस्वास गर्नुमा पहिलो कारण यस्ता दिर्घकालीन र गम्भीर प्रकृतिका सम्झौताहरु चीनले प्रधानमन्त्री स्तरमा नै गर्न चाहनु हो ।
दोश्रो कारण, ओलीलाई परम्परा तोडेर पहिलो विदेश भ्रमण चीन मा गराउनु पनि हो भन्ने आशंका पर्यवेक्षकहरुको छ । अहिले सम्म नेपालका वहुसंख्यक प्रधानमन्त्रीहरु पहिला भारत भ्रमण गरे पछि मात्र चीन जाने भारत भक्त चलन छ ।
तेश्रो कारण, कमल थापालाई चीन हिरो वनाउन चाहँदैन भन्ने एक थरी पर्यवेक्षकहरु अनुमान गर्छन् ।
चौथो कारण, ओली सरकारले भारत संग निहु खोज्न मात्र चीन संग सम्झौता गर्न चाहेका हुन कि भन्ने आसंका चीन सरकारलाई छ । चीन सरकार भारत विरुद्ध कार्डको रुपमा प्रयोग हुन चाहँदैन ।
पाँचौं कारण, चीन सरकार नेपाल चीन विचको सम्झौताहरु कुनै दवाव वा वाध्यता नभएर राजी खुशी होस भन्ने चाहँन्छ ।
छैठौं कारण चीन सरकार नेपाल चीन विच हुन गैरहेको यस्तो गम्भीर सम्झौतामा राष्ट्रिय सहमति भए राम्रो भन्ने ठान्छ ।
सातौं कारण, नेपाल संग भन्दा चीन को भारत संगको व्यापार सयौं गुणा छ र चीन भारतलाई चिड्याउन चाहँदैन ।
यी कारणहरु भैकन पनि यदि प्रधानमन्त्री ओली यथाशीघ्र चीन गएमा सबै सम्झौताहरु भएर चीन वाट इन्धन आउने कुरा पक्का हुनेछ भन्ने विश्लेषकहरु वताउँछन् ।
तर ओली स्वयम् सके सम्म भारत संग समझदारी वनोस र नाकावन्दी हटोस र भारतवाटै इन्धन ल्याऔं भन्ने चाहना राख्छन् भनिन्छ ।
nepalsandesh
